آیا کسی در مقابل نابودی دامداری ها مسئولیت دارد؟

امان محمد خوجم لی

بحران در دامداریهای سنتی بسیار فراگیر شده و آنها را در معرض نابودی قرار داده است. گله داران نقش مهمی در تولید گوشت قرمز و پشم و مشتقات آن دارند ولی کسی از کاهش تولید و نابودی آنها نگران نیست. مشکلات اقتصادی موجود در کشور و تورم فزاینده و گرانی خوراک دام تاثیر بسیار ویران گری بر وضعیت عمومی دامداران( گاو و گوسفند) گذاشته است. تا جایی که یکی از دامداران سنتی ریشه دار و قدیمی نسل اندر نسل دامدار بودند تمام گوسفندان خود را یک جا فروخت و تسلیم تقدیر شد. تنها 50 راس گوسفندان پیر و لاغر مانده که دلالان نخریده اند آنها را هم قرار است چند ماه دیگر بفروشد.
در روستای خودم (حالی آخوند) طبق گفته یکی از دامداران 15 گله دار وجود دارد. به طور متوسط تعداد گوسفندان هر کدام آنها 50 تا 200 راس می باشد در مجموع 2000 راس گوسفند در روستا وجود داد و در فصل زایش به 3000 راس هم می رسد. یکی از آنها در مقابل شرایط موجود کاملا تسلیم شده و بقیه هم تعداد گوسفندان خود را به مقدار قابل ملاحظه ای کاهش داده اند. یکی از دامداران گفت: هزینه خوراک یک راس گوسفند روزانه ده هزار تومان می باشد و هفت ماه هم خوراک می دهیم. هر ماه 300 هزار تومان و هزینه 7 ماه حدود دو میلیون تومان می شود. بقیه 5 ماه از زمینهای اطراف تغذیه می شود. کسی که دویست راس گوسفند داشته باشد 400 میلیون تومان خوراک سالانه اش می شود. فروش بره تنها 250 میلیون تومان خوراک را جبران می کند و سالانه 150 میلیون تومان ضرر. زحمات شبانه روزی چند نفر هم به رویش.

اگر این وضعیت دو سال دیگر هم ادامه پیدا کند و دولت هیچ حمایتی از دامداران نکند و دامداران به حال خود رها شوند بقیه هم تسلیم شرایط خواهند شد. قید دامداری را خواهند زند و دامداری سنتی در روستاها به تاریخ خواهد پیوست و کودکان و جوانان گاو و گوسفند را باید در فیلمها به بینند. روستاها که مظهر تولید شیر و ماست و کره و گوشت قرمز و پشم بودند که الان به این روز افتاده اند. اکنون در روستاها پیدا کردن شیر به این آسانی نیست چند روز باید نوبت خوابید تا نوبت شیر به شما برسد. در روستاها بچه ها به جای شیر بیشتر پفک نمکی و بیسکویت و لواشک و نوشابه می خورند که چندان ارزش غذایی مناسبی ندارند. در آینده نه چندان دور عدم مصرف شیر و ماست آثار و عوارض خود را بر روی کودکان و جوانان با پوکی استخوان و کوتاهی قد نشان خواهد داد که عوارض آن علاوه بر سلامت جسم حتی برای امنیت کشور هم بسیار سنگین خواهد بود. دولت و مسئولان محلی هر چه زودتر برای جلوگیری از نابودی دامداران باید فکر عاجلی به این وضعیت بکنند و حداقل یارانه ای برای دامداران در نظر بگیرند که آنها لااقل ضرر نکنند. و گرنه هزار برابر آنرا برای درمان بیماری کودکان و نوجوانان و جوانان خواهند پرداخت. باید قبول کرد پیشگیری بهتر از درمان است.