پیوند ادبی ایران و ترکمنستان، از زبان و میراث ملی تا دوستی دو ملت

 صفرقلی کوچکی؛ پایگاه خبری سایران نیوز؛

چهارشنبه ۲۸مرداد در مشهد ـ نشست ادبی ـ فرهنگی با محوریت بزرگداشت شورای خلق ترکمنستان با حضور قوانچ‌مراد آتایف، سرکنسول جمهوری ترکمنستان در مشهد و جمعی از شاعران، نویسندگان، ادیبان و فعالان فرهنگی برگزار شد، نشستی که در آن بر حفظ زبان و هویت ملی ترکمن، پاسداشت میراث ادبی و فرهنگی و گسترش روابط دوستانه میان ایران و ترکمنستان تأکید شد.
در این مراسم، عاشرمحمد رئوفی، شاعر و مجری برنامه، ضمن خوشامدگویی به میهمانان، بر اهمیت زبان، ادبیات و فرهنگ در حفظ هویت ملی ملت‌ها تأکید کرد و برگزاری این نشست در مشهد را فرصتی ارزشمند برای گردهمایی اهل ادب و فرهنگ و گفت‌وگو درباره پیوندهای تاریخی و فرهنگی دو ملت ایران و ترکمنستان دانست.
رئوفی در ابتدای سخنان خود با آرزوی سلامتی و موفقیت برای سردار بردی‌محمداف، رئیس‌جمهور ترکمنستان و مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور جمهوری اسلامی ایران، بر تقویت روابط دوستانه، حسن همجواری و مناسبات فرهنگی و بشردوستانه میان دو کشور تأکید کرد.
وی همچنین با قدردانی از قربانقلی بردی‌محمداف، رهبر ملی مردم ترکمن و رئیس شورای خلق ترکمنستان، از توجه وی به تاریخ، فرهنگ، ادبیات و میراث ملی ترکمن و نقش او در تقویت روابط دوستانه و فرهنگی میان ملت‌ها یاد کرد.
این شاعر ترکمن در ادامه با اشاره به جایگاه زبان و ادبیات در انتقال هویت ملی به نسل‌های آینده اظهار کرد: اگر سخن ترکمن زنده بماند، روح ترکمن زنده خواهد ماند و اگر زبان ترکمن زنده باشد، هویت ملی ترکمن نیز زنده خواهد بود.
رئوفی با بیان اینکه شاعران و نویسندگان نقش مهمی در حفظ و انتقال میراث فرهنگی دارند، افزود: شاعر می‌سراید، نویسنده می‌آفریند و پژوهشگر تحقیق می‌کند، اما انتقال این میراث ارزشمند به نسل آینده مسئولیتی مشترک بر دوش همه ماست.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به جایگاه مختومقلی فراغی در فرهنگ و ادبیات ترکمن اشاره کرد و گفت: اندیشه‌های مختومقلی تنها متعلق به گذشته نیست، بلکه آثار و تفکرات این شاعر بزرگ همچنان می‌تواند برای امروز و آینده الهام‌بخش باشد.
رئوفی با تأکید بر اهمیت وحدت و همبستگی در اندیشه مختومقلی اظهار کرد: قدرت ترکمن در وحدت اوست، ثروت ترکمن در زبان اوست، افتخار ترکمن در فرهنگ اوست و ماندگاری ترکمن در روح ملی اوست.
در ادامه این مراسم، قوانچ‌مراد آتایف، سرکنسول جمهوری ترکمنستان در مشهد، به ایراد سخنرانی پرداخت و بر اهمیت روابط دوستانه و فرهنگی میان دو کشور تأکید کرد.
پس از آن، دکتر یاشا مخدومی ، دکتر اراز محمد سارلی و مهندس بشیر دوجی به ارائه دیدگاه‌های خود پرداختند و موضوعاتی همچون وضعیت ادبیات ترکمن، آینده زبان و ادبیات، حفظ میراث ملی و توسعه روابط فرهنگی و ادبی میان ایران و ترکمنستان مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
همچنین در بخش دیگری از این نشست، بر ضرورت توجه به نسل جوان و انتقال زبان مادری، فرهنگ ملی، ادبیات و ارزش‌های تاریخی به نسل‌های آینده تأکید شد.
مجری مراسم با اشاره به روابط دیرینه و دوستانه ایران و ترکمنستان، بر ضرورت گسترش همکاری‌های فرهنگی، ادبی و بشردوستانه میان دو ملت تأکید کرد و گفت برگزاری چنین نشست‌هایی می‌تواند زمینه آشنایی بیشتر نسل جوان با میراث ادبی و فرهنگی ترکمن و همچنین تقویت پیوندهای فرهنگی دو کشور را فراهم کند.
رئوفی در پایان ضمن تشکر از قوانچ‌مراد آتایف، سرکنسول جمهوری ترکمنستان در مشهد و مجموعه سرکنسولگری برای برگزاری این نشست، از حضور شاعران، نویسندگان، ادیبان و فعالان فرهنگی نیز قدردانی کرد.
وی اظهار کرد: وحدت و همبستگی مردم ترکمن پایدار باد و روابط دوستانه و فرهنگی میان ملت‌های ترکمنستان و ایران روزبه‌روز گسترده‌تر و مستحکم‌تر شود.
اجرای برنامه را شاعر و نویسنده برجسته، عاشرمحمد رئوفی بر عهده داشت و در آن مدیرمسئول فصلنامه فراغی، مدیرمسئول هفته‌نامه سایران، مدیرمسئول پایگاه خبری سایران‌نیوز، و نمایندگان سایت اولکامیز، نشریه اقتصاد گلستان و صدای گنبد نیز حضور داشتند. در پایان جلسه، مدیرمسئول هفته‌نامه سایران، نسخه‌ای مجلد از این نشریه را به مسوول کنسولگری ترکمنستان اهدا کرد. این نشست فرصتی برای تأکید بر اهمیت تقویت حقوق بین‌الملل، گسترش صلح و همکاری سازنده میان ملت‌ها فراهم آورد.و با گفت‌وگوی صمیمانه نویسندگان و حاضران درباره فرهنگ، ادبیات، زبان و میراث ملی و زمینه‌های توسعه همکاری‌های فرهنگی میان ایران و ترکمنستان به کار خود پایان داد.

Eýran bilen Türkmenistanyň edebi gatnaşyklary: dil we milli mirasdan iki halkyň dostlugyna çenli

Çarşenbe güni,19-nji awgustda, Maşat şäherinde Türkmenistanyň Halk Maslahatyna bagyşlanan edebi-medeni duşuşyk geçirildi. Duşuşyga Türkmenistanyň Maşat şäherindäki Baş konsuly Guançmyrat Ataýew, şeýle hem türkmen şahyrlary, ýazyjylary, edebiýatçylary we medeniýet işgärleri gatnaşdy. Duşuşykda türkmen dilini we milli kimligini gorap saklamak, edebi we medeni mirasa sarpa goýmak, şeýle hem Eýran bilen Türkmenistanyň arasyndaky dostlukly gatnaşyklary ösdürmek meselelerine aýratyn üns berildi.Çäräniň dowamynda şahyr we alyp baryjy Aşyr şahyr (Aşyrmuhammet Raufi) myhmanlara hoş geldiňiz aýdyp, halklaryň milli kimligini gorap saklamakda diliň, edebiýatyň we medeniýetiň ähmiýetine ünsi çekdi. Ol şeýle duşuşygyň Maşat şäherinde geçirilmeginiň Eýran bilen Türkmenistanyň halklarynyň taryhy we medeni gatnaşyklary barada söhbet etmek, şahyrlary, ýazyjylary we medeniýet işgärlerini bir ýere jemlemek üçin möhüm mümkinçilikdigini belledi.Aşyr Şahyr çykyşynyň başynda Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedowa we Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti Masud Pezeşkiana berk jan saglyk, uzak ömür we döwlet işlerinde uly üstünlikler arzuw edip, iki ýurduň arasyndaky dostlukly, hoşniýetli goňşuçylyk we medeni-ynsanperwer gatnaşyklary has-da ösdürmegiň möhümdigini nygtady.Ol şeýle hem türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowa hoşallyk bildirip, onuň türkmen halkynyň taryhyna, medeniýetine, edebiýatyna we milli mirasyna berýän uly ähmiýetini belledi. Şeýle hem onuň halklaryň arasyndaky dostlukly we medeni gatnaşyklary berkitmekdäki ornuna ýokary baha berdi.Türkmen şahyry çykyşynyň dowamynda diliň we edebiýatyň milli kimligi geljek nesillere geçirmekdäki ornuna ünsi çekip: Türkmeniň sözi ýaşasa — türkmeniň ruhy ýaşar. Türkmeniň dili ýaşasa — türkmeniň milli kimligi ýaşar, diýip belledi.Raufi şahyrlaryň we ýazyjylaryň medeni mirasy gorap saklamakda we ony geljek nesillere ýetirmekde möhüm orun eýeleýändigini aýdyp: Şahyr ýazýar, ýazyjy döredýär, alym öwrenýär. Emma bu gymmatly mirasy geljek nesle ýetirmek hemmämiziň umumy jogapkärçiligimizdir diýdi.Ol çykyşynyň ýene bir bölüminde beýik türkmen şahyry we akyldary Magtymguly Pyragynyň türkmen medeniýetindäki we edebiýatyndaky ornuna ünsi çekdi. Raufiniň bellemegine görä, Magtymgulynyň pikirleri diňe geçmişe degişli bolman, eýsem beýik şahyryň eserleri we pelsepewi garaýyşlary häzirki we geljek nesiller üçin hem ruhy çeşme bolup hyzmat edýär.Raufi Magtymgulynyň döredijiliginde agzybirligiň we jebisligiň aýratyn orun eýeleýändigini belläp: Türkmeniň güýji — onuň agzybirliginde, baýlygy — onuň dilinde, şöhraty — onuň medeniýetinde, bakylygy bolsa onuň milli ruhundadyr, diýip aýtdy.Çäräniň dowamynda Türkmenistanyň Maşat şäherindäki Baş konsuly Guançmyrat Ataýew hem çykyş edip, iki ýurduň arasyndaky dostlukly we medeni gatnaşyklary ösdürmegiň
ähmiýetine ünsi çekdi. Soňra doktor Ýaşa Mahdumly, doktor Orazmuhammet Sarli we inžener Beşir Döji öz garaýyşlaryny beýan etdiler. Çykyşlarda türkmen
diliniň we edebiýatynyň geljegi, milli mirasy edebiýatynyň häzirki ýagdaýy, türkmen

gorap saklamak, şeýle hem Eýran bilen Türkmenistanyň arasynda medeni we edebi gatnaşyklary ösdürmek ýaly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.Duşuşygyň ýene bir bölüminde ýaş nesle aýratyn üns bermegiň, ene dilini, milli medeniýeti, edebiýaty we taryhy gymmatlyklary geljek nesillere ýetirmegiň möhümdigi nygtaldy.Çäräniň alyp baryjysy Aşyr Aga Eýran bilen Türkmenistanyň arasynda asyrlardan bäri dowam edip gelýän dostlukly gatnaşyklara ünsi çekip, iki halkyň arasynda medeni, edebi we ynsanperwer hyzmatdaşlygy has-da giňeltmegiň zerurdygyny aýtdy. Şeýle duşuşyklaryň ýaş nesli türkmeniň edebi we medeni mirasy bilen has ýakyndan tanyşdyrmaga hem-de iki ýurduň halklarynyň arasyndaky medeni gatnaşyklary has-da berkitmäge uly goşant goşup biljekdigini belledi.Raufi duşuşygyň ahyrynda Türkmenistanyň Maşat şäherindäki Baş konsuly Guançmyrat Ataýewe we Baş konsullygyň ähli işgärlerine şeýle manyly çäräni geçirmekde goşan goşantlary üçin tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi. Şeýle hem duşuşyga gatnaşan şahyrlara, ýazyjylara, edebiýatçylara we medeniýet işgärlerine hoşallygyny aýtdy.Ol: Türkmen halkynyň agzybirligi we jebisligi baky bolsun! Türkmenistanyň we Eýranyň halklarynyň arasyndaky dostlukly we medeni gatnaşyklar günsaýyn has-da giňelsin we berkisin!, diýip belledi.Türkmenistanyň Maşat şäherindäki Baş konsullygynda geçirilen duşuşygyň alyp baryjysy görnükli şahyr we ýazyjy Aşyrmuhammet Raufy boldy. Duşuşyga «Faragy» žurnalynyň baş redaktory, «Saýran» hepdeliginiň baş redaktory, «Saýrannews» habarlar portalynyň baş redaktory, şeýle hem «Olkamyž» saýtynyň, «Ykdysadyýet Golestan» neşiriniň we «Sedaye Gonbad» habar serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar. Duşuşygyň ahyrynda «Saýran» hepdeliginiň baş redaktory neşiriň bir sany jemlenen nusgasyny Türkmenistanyň Baş konsullygynyň ýolbaşçysyna sowgat berdi.Bu duşuşyk halkara hukugynyň ähmiýetini güýçlendirmek, parahatçylygy ösdürmek we halklaryň arasynda konstruktiw hyzmatdaşlygy giňeltmegiň möhümdigini ýene-de bir gezek nygtamaga mümkinçilik berdi.Duşuşyk ýazyjylaryň we beýleki gatnaşyjylaryň türkmen medeniýeti, edebiýaty, dili we milli mirasy, şeýle hem Eýran bilen Türkmenistanyň arasynda medeni hyzmatdaşlygy ösdürmegiň mümkinçilikleri baradaky erkin we hoşniýetli söhbetdeşligi bilen tamamlandy.

Sapar Guly Kuçeki, «Saýrannews» habarlar portalynyň baş redaktory