کنکاشی پیرامون ایجاد دانشگاه علوم پزشکی در شهرستان گنبدکاووس (شرق گلستان)

نگارش: محمد چرکزی 
مرداد 1401
مهندس شهرسازی – کارشناس علوم تربیتی
فوق لیسانس جعرافیا و برنامه ریزی شهری

1-مقدمه :
در بحث توسعه یافتگی،توزیع متوازن امکانات آموزشی و دسترسی عادلانه و ایجاد فرصت های برابر برای تحصیل جوانان وتربیت نیروی انسانی از اهداف مهم توسعه در سطح منطقه ای استانی ملی بوده و این امر از جایگاه و اهمیت خاصی برخوردار است
از آنجایی که شهرستان گنبد کاوس ( گرگان قدیم ) از پیشینه وقدمت تاریخی ویژه ای برخوردار بوده بطوریکه در کتابهای معتبر تاریخی به عنوان یکی از شهرهای آباد وبزرگ و هم ردیف ری قدیم نام برده شده است و در این مکان تاریخی دانشمندان بسیار بزرگی همچون ابن سینا و حکیم جرجانی در آموختن و تکمیل علم پزشکی و طبابت بخشی از عمر پر برکت را طی نمودند و ضمن آموختن وطبابت ، علوم خویش را به جهانیان عرضه داشتند و ستارگان دیگری نیز همچون امام محمد غزالی ها و …… در مدارس قدیم این مکان تاریخی آموختند و همانند خورشید در جهان درخشیدند.
وحال باتکیه بر قدمت تاریخی کهن و با توانمندیهای مردمان سخت کوش خویش بار دیگر استحقاق در خشش درسطح ملی و جهان را در دل خود می پروراند.
گرچند شهرستان گنبد کاووس از نظر سیاسی و اداری مرکز استان گاستان نیست اما بدون شک می توان اذعان نمود که این شهرستان از نظر نقش بازرگانی اقتصادی ، تولید محصولات کشاورزی ودامی ، حمل ونقل ، ،نیروی انسانی متعهد ومتخصص ، صنعت و صنایع دستی. توریستی وگردشگری (به علت وجود برج قابوس و مجموعه سوارکاری گنبدکاووس).. و ورزش و……. از جایگاه و اهمیت ویژه ای برخوردار است . با این ویژگیها می توان این شهرستان را مرکز اقتصادی استان گلستان نامید.
. خوشبختانه درسالیان اخیردانشگاههاو دانشکده های علوم پزشکی در سطج کشور در مراکز استانها و در چندین شهرستان که از مزایای مرکز استان بودن برخوردار نبودند ایجاد گردید . اما با این وجود به نظر می رسد توزیع مکانی وافزایش دانشگاههای علوم پزشکی بطور متوازن در سطح برخی شهرستانها ی مستحق دراستانها میسر نبوده وباتوجه به توزیع مکانی وافزایش دانشگاههای علوم پزشکی در سطح کشور ، شهرستان گنبد کاووس نیز مستحق داشتن دانشگاه علوم پزشکی است .
لازم به ذکر است که این پژوهش درجهت تنویر اذهان تصمیم ساز وتصمیم گیر وشهروندان محترم در راستای کمک به تبیین جایگاه شهرستان درسطح منطقه استان وملی جهت دستیابی واستقرار دانشگاه علوم پزشکی در شهرستان گنبدکاووس انجام گردید در این بررسی وپژوهش ،برخی از شاخص برنامه ریزی یعنی شاخص تعدادجمعیت ، وسعت شهرستان ، وسعت حوزه نفوذ ،تعداد نیروی انسانی متخصص و…. و شاخص های کیفی تاثیر گذار و همچنین نقش شخصیت های تاثیرگذار سیاسی مذهبی اجتماعی علمی در منطقه ، استان در سنوات گذشته نمایندگان دوره های مختلف محلس شورای اسلامی وائمه جمعه ، ومشارکت ها وپیگیریهای مردمی و نخبگان علمی فرهنگی اجتماعی و وتاثیر افراد خیّر ….. بر این شهرستان و مراکز استانها وسایر شهرستان هایی که از نعمت دانشگاه علوم پزشکی مستقل برخوردارند بررسی و تطبیق میگردید . اما به علت ضیق وقت تنها به بررسی شاخص تعداد جمعیت که مهمترین شاخص در برنامه ریزی توسعه می باشد قناعت گردید، وبدین منظور از سوی نگارنده به علت بضاعت اندک علمی خویش از محضر اساتید اهل فن به علت نقایص وکاستی های این پژوهش عذرخواهی میگردد .
1-2- تعداد جمعیت شهرستان وحوزه نفوذ
شهرستان گنبد کاووس براساس سرشماری عمومی نفوس ومسکن سال 1395 دارای تعداد جمعیت (348477 ) نفر واز جمله شهرستان های دارای معاونت استانداری وفرمانداری ویژه است واز سویی در سالیان اخیرچندین شهرستان جدیدالتاسیس استان گلستان ( رامیان، تعداد جمعیت (86210) نفر – آزادشهر، تعداد جمعیت (96803) نفر – مینودشت ، تعداد جمعیت ( 76483) نفر – گالیکش(63173) نفر – کلاله، تعداد جمعیت (117319) نفر – مراوه تپه ، تعداد جمعیت ( 60953 ) نفر، از شهرستان گنبدگاووس ( گرگان قدیم ) منترع گردیده اند.
با این وجود شهرستان گنبد کاووس بعلت وجود امکانات برتر بازرگانی آموزشی ، فرهنگی، اقتصادی ، بهداشتی ، درمانی و…. نسبت به شهرستان های مذکور تاکنون ارتباط تنگاتنگ خود را حفظ نموده اند به عبارتی تاکنون شهرستان های مذکور به نوعی در حوزه نفوذ شهرستان گنبد کاووس واقع هستند وچنین می توان ذکر کرد که جمعیتی بالغ بر 810418 نفر در حوزه نفوذ شهرستان گنبدکاووس زندگی مینمایند ،
2= تعداد جمعیت استان ها و دانشگاهها علوم پزشکی موجود در سطح مراکز استان و سایر شهرستانهای استان ودانشکده های علوم پزشکی پیراپزشکی – پرستاری – مجتمع آموزش عالی سلامت – مرکز ویا موسسه آموزشی مستقردر سطح شهرستان هایی که مرکز استان نمی باشند به شرح جدول یک می باشد
جدول 1.
ردیف نام استان تعداد جمعیت تعداد دانشگاه علوم پزشکی مستقل دانشکده علوم پزشکی دانشکده
پیراپزشکی دانشکده پرستاری دانشکده بهداشت مجتمع آموزش سلامت مرکزآموزش و ……
1 آذربایجان شرقی 3909652 1 2 – 1 – 2 –
2 آذربایجان غربی 3265219 1 1 5 – – –
3 اردبیل 1270420 1 1 – 1 – 1 –
4 اصفهان 5120850 2 – – – – 1 –
5 البرز 2712400 1 – – – – – –
6 ایلام 580158 1 – – – – – 1
7 بوشهر 1163400 1 – – – – – –
8 تهران 13267637 5
9 چهار محال بختیاری 947763 1 – – 1 – – –
10 خراسان جنوبی 768898 1 – 1 2 1 – –
11 خراسان رضوی 6434501 4 2 – 2 – – 1
12 خراسان شمالی 863092 1 1 – 1 – – 1

= ادامه جدول 1
ردیف استان تعداد جمعیت تعداد دانشگاه علوم پزشکی مستقل پردیس بین الملل در خارج از مرکز استان دانشکده علوم پزشکی دانشکده
پیراپزشکی دانشکده پرستاری دانشکده بهداشت مجتمع آموزش سلامت مرکز آموزش
13 خوزستان 4710509 3 2 – 3 – 3 – –
14 زنجان 1057461 1 – – 1 – – – –
15 سمنان 702360
2 – 2 – 1 – – –
16 سیستان وبلوچستان 2775014 3 1 – – – 1 – –
17 فارس 4851274 3 – 2 1 2 1 1 –
18 قزوین 1273761 1 – – – – – – –
19 قم 1292283 1 – – – – – – –
20 کردستان 1603011 1 – – – 1 – – –
21 کرمان 3164718
4 – 1 – 1 – – –
22 کرمانشاه 1952434
1 – – – 1 – 1 –
23 کهکیلویه وبویر احمد 713052
1 – – – – – – –
24 گلستان 1868819
1 – – – – – 1 –

= ادامه جدول 1
ردیف استان تعداد جمعیت تعداد دانشگاه علوم پزشکی مستقل پردیس بین الملل در خارج از مرکز استان دانشکده علوم پزشکی دانشکده
پیراپزشکی دانشکده پرستاری دانشکده بهداشت مجتمع آموزش سلامت مرکز آموزش
25 گیلان 2530696 1 1 – 1 1 – – –
26 لرستان 1760640 1 – – – 2 – – –
27 مازندران 3283582 2 2 – 1 3 – – –
28 مرکزی 1429475 1 – 2 – 1 – – –
29 هرمزگان 1776415 1 – – – 1 – 1 1
30 همدان 1738234 1 – 1 1 1 – – –
31 یزد 1138533 1 – – 1 1 – – –

3- مراکز استان ها و شهرستانهایی که دارای دانشگاه علوم پزشکی ویا دانشکده علوم پزشکی می باشد به شرح حدول شماره 2 می باشد.
جدول شماره2 توزیع مکانی دانشگاهها و دانشکده های علوم پزشکی و تعدا د جمعیت برحسب جمعیت مراکز استان و یا شهرستان مربوطه
تعداد نام استان نام شهرستان جمعیت دانشگاه
علوم پزشکی دانشکده علوم
پزشکی توضیحات
1 آذربایجان شرقی تبریز 1773033 تبریز ____ ____
2 آذربایجان شرقی مراغه 262604 ____ مراغه ____
3 آذربایجان شرقی سراب 125341 ____ سراب ____
4 آذربایجان غربی ارومیه 1040565 ارومیه ____ ____
5 آذربایجان غربی خوی 348664 ____ خوی ____
6 اردبیل اردبیل 605992 ارد بیل ____ ____
7 اردبیل خلخال 86731 ____ خلخال ____
8 اصفهان اصفهان 2243249 اصفهان ____ ____
9 اصفهان کاشان 364482 کاشان ____ ____
10 ایلام ایلام 235144 ایلام ____ ____
11 البرز کرج 1973470 کرج ____ ____
12 بوشهر بوشهر 298594 بوشهر ____ ____
13 تهران تهران 8737510 تهران ____ ____
14 تهران تهران 8737510 شهید بهشتی ____ ____
15 تهران تهران 8737510 ایران ____ ____
16 تهران تهران 8737510 توان بخشی وسلامت اجتماعی تهران ____ ____

ادامه جدول شماره2 توزیع مکانی دانشگاهها و دانشکده های علوم پزشکی و تعدا د جمعیت برحسب جمعیت مراکز استان و یا شهرستان مربوطه
ردیف نام استان ام شهرستان جمعیت دانشگاه
علوم پزشکی دانشکده علوم
پزشکی توضیحات
17 تهران تهران 8737510 شاهد ____ ____
18 تهران تهران 8737510 بقیه الله ____ ____
19 تهران تهران 8737510 ارتش ____ ____
20 چهارمحال بختیاری شهر کرد 315980 شهر کرد ____ ____
21 خراسان جنوبی بیرجند 261324 ____ ____ ____
22 خراسان رضوی مشهد 3372660 فردوسی ____ ____
23 خراسان رضوی سبزوار 306310 سبزوار ____ ____
24 خراسان رضوی گناباد 88753 گناباد ____ ____
25 خراسان رضوی تربت حیدریه 224628 تربت حیدریه ____ ____
26 خراسان رضوی تربت جام 267671 ____ تربت جام ____
27 خراسان رضوی نیشابور 451780 ____ نیشابور ____
28 خراسان شمالی بجنورد 324083 بجنورد ____ ____
29 خراسان شمالی اسفراین 120513 ____ اسفراین ____
30 خوزستان اهواز 1302591 جندی شاپور ____ ____
31 خوزستان دزفول 4439718737510 دزفول ____ ____
32 خوزستان آبادان 298090 آبادان ____ ____
33 خوزستان بهبهان 180593 ____ بهبهان ____
34 خوزستان شوشتر 192028 ____ شوشتر ____

ادامه جدول شماره2 توزیع مکانی دانشگاهها و دانشکده های علوم پزشکی و تعدا د جمعیت برحسب جمعیت مراکز استان و یا شهرستان مربوطه
ردیف نام استان نام شهرستان جمعیت دانشگاه
علوم پزشکی دانشکده علوم
پزشکی توضیحات
35 سمنان سمنان 196521 سمنان ____ ____
36 سمنان شاهرود 218628 شاهرود ____ ____
38 سیستان وبلوچستان زاهدان 672589 زاهدان ____ ____
39 سیستان وبلوچستان زابل 165666 زابل ____ ____
40 سیستان وبلوچستان ایرانشهر 254314 ایرانشهر ____ ____
41 سیستان وبلوچستان چاه بهار 283204 چاه بهار ____
42 فارس شیراز 1869001 شیراز ____ ____
43 فارس جهرم 228532 جهرم ____ ____
44 فارس فسا 205187 فسا
____ ____
45 فارس گراش 53907 ____ گراش ____
46 فارس لارستان 213920 ____ لارستان ____
47 قزوین قزوین 596932 قزوین ____ ____
48 قم قم 129228 قم ____ ____
49 کردستان سنندج 501402 سنندج ____ ____
50 کرمان کرمان 738724 کرمان ____ ____
51 کرمان رفسنجان 311214 رفسنجان ____ ____
52 کرمان بم 228241 بم ____ ____
53 کرمان جیرفت 308858 جیرفت ____ ____
54 کرمان سیرجان 324103 ____ سیرجان ____
55 کرمانشاه کرمانشاه 1083833 کرمانشاه ____ ____

ادامه جدول شماره2 توزیع مکانی دانشگاهها و دانشکده های علوم پزشکی و تعدا د جمعیت برحسب جمعیت مراکز استان و یا شهرستان مربوطه
ردیف نام استان نام شهرستان جمعیت دانشگاه
علوم پزشکی دانشکده علوم
پزشکی توضیحات
56 کهکیلویه وبویراحمد یاسوج 299885 یاسوج ____ ____
57 گلستان گرگان 480451 گرگان ____ ____
58 گیلان رشت 956971 رشت ____ ____
59 گیلان بندر انزلی 139016 ____ ____
60 لرستان خرم آباد 506471 خرم آباد ____ ____
61 مازندران ساری 504298 ساری ____ ____
62 مازندران بابل 531930 بابل ____ ____
63 مازندران آمل 401636 ____ آمل ____
64 مازندران رامسر 74179 ____ ____ رامسر
65 مرکزی اراک 591756 اراک ____ ____
66 مرکزی ساوه 283538 ____ ساوه ____
67 مرکزی خمین 105017 ____ خمین ____
68 هرمزگان بندرعباس 680366 بندر عباس ____ ____
69 همدان همدان 676105 همدان ____ ____
70 همدان اسد آباد 100901 ____ ____ ____
71 یزد یزد 656474 ____ ____ ____

4- شهرستان هایی که در سطح کشور دارای دانشکده های، پیراپزشکی ،پرستاری، بهداشت ومجتمع آموزش سلامت ،مرکزآموزش و … بوده و مرکز استان نمی باشند به شرح جدول زیر (شماره 3 ) می باشد.
جدول شماره 3 توزیع مکانی دانشکده های، پیراپزشکی ،پرستاری، بهداشت ومجتمع آموزش سلامت ،مرکزآموزش و … ذر غیر از مراکز استانها ( شهرستان ها)ومیزان جمعیت شهرستان مربوطه
ردیف نام استان نام شهرستان جمعیت دانشکده
پیراپزشکی دانشکده پرستاری دانشکده بهداشت مجتمع آموزش سلامت مرکزآموزش و ……
1 آذربایجان شرقی اهر 154530 ___ اهر ____ ____ ____
2 آذربایجان شرقی مرند 244971 ___ ____ ____ مرند ___
3 آذربایجان شرقی میانه 182848 ___ ____ ____ میانه ___
4 آذربایجان غربی سلماس 196546 ___ سلماس ____ ____ ____
5 آذربایجان غربی بوکان 251409 ___ بوکان ____ ____ ____
6 آذربایجان غربی میاندواب 273949 ___ میاندواب ____ ____ ____
7 آذربایجان غربی مهاباد 236849 ___ مهاباد ____ ____ ____
8 آذربایجان غربی نقده 127671 ___ نقده ____ ____ ____
9 اردبیل مغان 76901 ___ گرمی ____ ____ ____
10 اردبیل مشگین شهر 149941 ___ ____ ____ مشکین شهر ___
11 اصفهان خمینی شهر 319727 ___ ____ ____ خمینی شهر ___
12 البرز ____ ____ ___ ____ ____ ____ ____
13 ایلام دهلران 65630 ___ ____ ____ دهلران ____
14 بوشهر ____ ___ ____ ____ ____ ____
15 تهران تهران 8737510 ___ ____ ____ ____ هلال احمرو
فوریت پزشکی دانشگاه انتظامی
16 چهار محال بختیاری بروجن 122483 ___ بروجن ____ ____ ____

ادامه جدول شماره 3 توزیع مکانی دانشکده های، پیراپزشکی ،پرستاری، بهداشت ومجتمع آموزش سلامت ،مرکزآموزش و … در غیر از مراکز استانها ( شهرستان ها)ومیزان جمعیت شهرستان مربوطه
ردیف نام استان نام شهرستان جمعیت دانشکده
پیراپزشکی دانشکده پرستاری دانشکده بهداشت مجتمع آموزش سلامت مرکزآموزش و ……
17 خراسان جنوبی سرایان 33312 ___ ___ سرایان ___ ___
18 خراسان جنوبی طبس 72617 ___ طبس ____ ____ ____
19 خراسان جنوبی فردوس 45523 فردوس ____ ____ ____ ____
20 خراسان جنوبی قاین 116181 ___ قاین ____ ____ ____
21 خراسان رضوی قوچان 174495 ___ قوچان ____ ____ ____
22 خراسان رضوی کاشمر 168664 ___ کاشمر ____ ____ ____
23 خراسان رضوی درگز 72355 ___ ____ ____ ____ درگز
24 خراسان شمالی شیروان 146140 ___ ____ ____ ____ ___
25 خراسان شمالی مانه وسملقان 101727 ___ ____ ____ ____ آشخانه
26 خوزستان بستان 11663 ___ بستان ____ ____ ___
27 خوزستان رامهرمز 113776 رامهرمز ____ ____ ___
28 خوزستان ماهشهر 296271 ماهشهر ماهشهر ___
29 خوزستان مسجد سلیمان 113419 ___ ____ ____ مسجدسلیمان ___
30 خوزستان ایذه 198871 ___ ____ ____ ایذه ___
31 زنجان ابهر 151528 ابهر ____ ____ ____
32 سمنان آرادان 13884 آرادان ____ ____ ____ ____
33 سمنان دامغان 94190 ____ ____ دامغان ____ ____
34 سمنان سرخه 15523 سرخه ____ ____ ____

ادامه جدول شماره 3 توزیع مکانی دانشکده های، پیراپزشکی ،پرستاری، بهداشت ومجتمع آموزش سلامت ،مرکزآموزش و … در غیر از مراکز استانها ( شهرستان ها)ومیزان جمعیت شهرستان مربوطه
ردیف نام استان نام شهرستان جمعیت دانشکده
پیراپزشکی دانشکده پرستاری دانشکده بهداشت مجتمع آموزش سلامت مرکزآموزش و ……
35 سیستان وبلوچستان خاش 821 173
____ ____ ____ ____ ____
36 فارس آباده 100831 ___ آباده ____ ____ ____
37 فارس لامرد 91782 لامرد ____ ____ ____
38 فارس داراب 201488 داراب ____ ____ ____ ____
39 فارس ممسنی 117527 ____ ____ ____ ممسنی ___
40 فارس سپیدان 91049 ___ سپیدان ____ ____ ____
41 فارس اوز 40731 ____ ____ اوز ____ ____
42 قزوین ____ ____ ____ ____ ____ ____ ____
43 قم ____ ____ ____ ____ ____ ____ ____
44 کردستان سقز 226451 ____ ____ ____ ____ ____
45 کرمان زرند 138133 ___ زرند ____ ____ ____
46 کرمانشاه سنقر 81661 سنقر ____ ____ ____
47 کرمانشاه اسلام آباد 140876 ____ ____ ____ اسلام آباد ____
48 کهکیلویه وبویر احمد ____ ____ ____ ____ ____ ____ ____
49 گلستان گنبد کاووس 348744 ___ ___ ____ ____

ادامه جدول شماره 3 توزیع مکانی دانشکده های، پیراپزشکی ،پرستاری، بهداشت ومجتمع آموزش سلامت ،مرکزآموزش و … در غیر از مراکز استانها ( شهرستان ها)ومیزان جمعیت آن شهرستان
ردیف نام استان نام شهرستان جمعیت دانشکده
پیراپزشکی دانشکده پرستاری دانشکده بهداشت مجتمع آموزش سلامت مرکزآموزش و ……
50 گیلان لنگرود 140686 لنگرود لنگرود ____ ____ ____
51 لرستان الیگودرز 137534 ___ الیگودرز ____ ____ ____
52 لرستان پلدختر 73744 ___ پلدختر ____ ____ ____
53 لرستان بروجرد 326452 ___ بروجرد ____ ____ ____
54 لرستان دورود 174508 ___ دورود ____ ____ ____
55 مازندران آمل 401636 آمل آمل ____ ____ ____
56 مازندران بهشهر 168769 ___ بهشهر ____ ____ ____
57 مرکزی شازند 117571 ___ شازند ____ ____ ____
58 هرمزگان بندرلنگه 159358 ___ بندرلنگه ___ ____ ____
59 هرمزگان میناب 259221 ___ ___ ____ ____ ___
60 همدان ملایر 288685 ___ ملایر ____ ____ ____
61 یزد میبد 99727 ___ میبد ____ ____ ____
62 یزد ابرکوه 51552 ابرکوه ___ ____ ____ ____

. لذا از موارد وجداول فوق الذکر پس از بررسی وتطبیق ، نتایج زیر استنباط میگردد که به شرح ذیل ارائه میگردد
5-شهرستان گنبد کاووس از نظرتعداد جمعیت از هفت شهرستانی که جز مرا کز استان ها بوده و دانشگاه علوم پزشکی در آنها تاسیس ومستقر است جمعیت بیشتری دارداین مراکز استان ها وجمعیت هریک از آنها عبارتند از
1-5-شهرستان سمنان مرکز استان سمنان دارای جمعیت 196521 نفر 2- 5-شهرستان ایلام مرکز استان ایلام دارای جمعیت 235144 نفر 3- 5- شهرستان بیرجند مرکز استان خراسان جنوبی دارای جمعیت 261324 نفر
4 – 5- شهرستان بوشهر مرکز استان بوشهر دارای جمعیت 298594 نفر 5- 5- شهرستان یاسوج مرکز استان کهکیلویه وبویر احمد دارای جمعیت 299885 نفر 6- 5-شهرستان شهرکرد مرکز استان چهار محال و بختیاری دارای جمعیت 315980 نفر 7- 5- شهرستان بجنورد مرکز استان خراسان شمالی 324083 نفر
6- تعداد جمعیت شهرستان گنبدکاووس نسبت به جمعیت هریک از 12 شهرستان هایی که در سطح کشور در استان های مختلف به غیر از مراکز استانها در آنها دانشگاه علوم پزشکی مستقل تاسیس ومشغول به فعالیت است بیشتر می باشد . این دانشگاههای علوم پزشکی عبارتند از :
1-6-دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان تعداد جمعیت شهرستان رفسنجان 311214 نفر 2-6- دانشگاه علوم پزشکی جیرفت تعداد جمعیت شهرستان جیرفت 308845 نفر 3- 6- دانشگاه علوم پزشکی سبزوار تعداد جمعیت شهرستان سبزوار 306310 نفر 4-6- علوم پزشکی آبادان تعداد جمعیت شهرستان آبادان 298090 نفر5-6- دانشگاه علوم پزشکی ایرانشهر تعداد جمعیت شهرستان 254314 نفر6 – 6- دانشگاه علوم پزشکی جهرم تعداد جمعیت شهرستان جهرم 228532 نفر 7- 6-دانشگاه علوم پزشکی بم تعداد جمعیت شهرستان بم 228241 نفر 8- 6- دانشگاه علوم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه تعداد جمعیت شهرستان تربت حیدریه 224629 نفر 9- 6- دانشگاه علوم پزشکی شاهرود تعداد جمعیت شهرستان شاهرود 218628 نفر 10- 6 – دانشگاه علوم پزشکی فسا تعداد جمعیت شهرستان فسا 205187 نفر 11- 6 – دانشگاه علوم پزشکی زابل تعداد جمعیت شهرستان زابل 165666 نفر 12- 6- دانشگاه علوم پزشکی گناباد تعداد جمعیت شهرستان گناباد 88753 نفر
7- به غیر دانشگاههای علوم پزشکی مستقل فوق الذکر ، تعداد 15 دانشکده علوم پزشکی وابسته به دانشگاههای علوم پزشکی مستقل ، در سطح شهرستانهای برخی استانها تاسیس و مشغول به فعالیت بوده که تعداد جمعیت شهرستان گنبدکاووس نسبت به جمعیت هریک از 15 شهرستان هایی که در آنها دانشکده علوم پزشکی تاسیس ومشغول به فعالیت است بیشتر می باشد. این دانشکده ها و شهرستان ها عبارتند از :
1- 7 -دانشکده علوم پزشکی مراغه ،تعداد جمعیت شهرستان مراغه 262604 نفر 2- 7- دانشکده علوم پزشکی سراب تعداد جمعیت شهرستان سراب (125341 ) نفر 3- 4-دانشکده علوم پزشکی خوی تعداد جمعیت شهرستان خوی ( 348664 ) نفر 4- 7- دانشکده علوم پزشکی خلخال تعداد جمعیت شهرستان خلخال (86731 ) نفر 5 – 7- دانشکده علوم پزشکی تربت جام تعداد جمعیت شهرستان تربت جام ( 267671) نفر 6- 7-دانشکده علوم پزشکی اسفراین تعداد جمعیت شهرستان اسفراین ( 120513 )نفر 7- 7-دانشکده علوم پزشکی بهبهان تعداد جمعیت شهرستان بهبهان (180593) نفر 8 – 7- دانشکده علوم پزشکی شوشتر تعدادجمعیت شهرستان شوشتر ( 102028 نفر) 9- 7- دانشکده علوم پزشکی چاه بهارتعداد جمعیت شهرستان جاه بهار (283204 ) نفر 10 – 7- دانشکده علوم پزشکی گراش جمعیت شهرستان گراش ( 53907 ) نفر 11- 7-دانشکده علوم پزشکی لارستان ( 213920 ) نفر که درسال 1398 شهرستان اوز از شهرستان لارستان منتزع گردیده و جمعیت شهرستان ا وز در استان فارس که (40731 ) نفر می باشد از آمار جمعیت سال 1395 شهرستان لارستان باید کسر گردد . در چنین صورتی جمعیت شهرستان لارستان 169118 نفر خواهد گردید . 12- 7- دانشکده علوم پزشکی سیرجان جمعیت شهرستان سیرجان (324103 ) نفر 13- 7- دانشکده علوم پزشکی خمین، تعداد جمعیت شهرستان خمین ( 105017 ) نفر 14 – 7-دانشکده علوم پزشکی ساوه ، تعداد جمعیت شهرستان ساوه( 283538 ) نفر 15- 7-دانشکده علوم پزشکی اسد آباد ، تعداد جمعیت شهرستان اسد آباد همدان ( 100901 ) نفر
8- جمعیت شهرستان گنبدکاووس وحوزه نفوذآن (رامیان – آزادشهر – مینودشت – گالیکش –کلاله – مراوه تپه ) 810418 نفر بوده و از جمعیت استانهای زیر بیشتر است 1- 8- ایلام تعداد جمعیت 580158 نفر2-8- سمنان 702360 نفر 3-8- خراسان جنوبی 768898 نفر 4-5- 8- کهکیلویه وبویر احمد713052 نفر
9- لازم به ذکر است که به غیراز مراکز استانها تعداد 39 دانشکده پرستاری و تعداد 3 دانشکده بهداشت و تعداد 8 دانشکده پیراپزشکی در سطح شهرستان های استانها ایجاد گردیده که تعداد جمعیت شهرستان گنبد کاووس (348744) نفر بوده و از تمامی آن شهرستانها جمعیت بیشتری دارد .
10-با توجه به اینکه افزایش دانشگاهها و دانشکده های علوم پزشکی در سایر استانها و بویژه دراستانهای همجوار استان گلستان در سالیان گذشته انجام گردیده است متاسفانه چنین به نظر میرسدعدم افزایش دانشکده های وابسته به علوم پزشکی در سطح استان گلستان وعدم اختصاص آن به شهرستان گنبدکاووس وسایر شهرستان های استان بیانگر نگرش تمرکز گرایی وانحصارگرایی شدید برخی مدیرا ن اسبق دانشگاه علوم پزشکی گلستان (گرگان ) – ضعف نظارتی وپیگیریها و استدلال نمایندگان اسبق شهرستان گنبد کاووس و استان در ادوار گذشته وعدم وجود افراد توانمند کافی و تاثیر گذار بومی در سطح ملی در اثبات حقانیت بر لزوم ناسیس دانشکده علوم پزشکی در شهرستان گنبدکاووس وهمچنین عدم مشارکت برخی نخبگان دانشگاهی و مسئولان شهرستانی در شناسایی و جذب خیران وهمکاری آنان و همچنین نمایانگرعدم نگاه توسعه ای برخی از برنامه ریزان و مدیران در اتخاذ برنامه های کوتاه مدت ، میان مدت و بلند مدت در سطح استان در بخش آموزش پزشکی بوده است بطوریکه در سطح کشور واستان های همجوار با جمعیت کمتر حتی باداشتن کمتر از نیمی از جمعیت استان گلستان اقدام عملی به توسعه ویا افزایش دانشگاهها و دانشکده های علوم پزشکی گردیده است . وعدم آینده نگری در سطح استان گلستان سبب عقب ماندگی استان در زمینه افزایش دانشکده های علوم پزشکی در مقایسه با سایراستان هابویژه نسبت به استان های همجوار گردیده است . ومتاسفانه استان گلستان از قافله توسعه در این بخش بازمانده است .
11- باتوجه به مواردی که ذکر گردید شرق گلستان به مرکزیت فرمانداری ویژه گنبد کاووس استحقاق داشتن دانشگاه علوم پزشکی را دارد و جهت دستیابی به آن لازم است توسط برنامه ریزان ، سیاستگزاران و مسئولین شهرستان ، شرق گلستان ، استان ، نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی بویژه نماینده شهرستان گنبد کاوس و خیرخواهان شهرستان وافراد تاثیر گذار بومی در فرایند تصمیم سازی و تصمیم گیری در سطح ملی ، با اتخاذ سیاست ، همدلی، تعاون و همکاری و هماهنگی با پیگیریهای مداوم ،در سطح منطقه ای ، استانی وملی گام های بلندی برداشته شود . (به امید آن روز)
منابع وماخذ:
1-دفترچه راهنمای انتخاب رشته کنکور سراسری ، مردادماه سال 1401 ، ناشر : سازمان سنجش آموزش کشور
2- نتایج سرشماری نفوس و مسکن به تفکیک خانوار و تعداد جمعیت شهرستان ها و استانهای کشور ، سال 1395 ، ناشر مرکز آمار ایران